Systemy sterowania przemysłowego (ICS – Industrial Control Systems) oraz technologie operacyjne (OT – Operational Technology) są filarem funkcjonowania infrastruktury krytycznej – od sektora energetycznego po wodociągi. Coraz ściślejsze powiązanie z sieciami IT, zdalny dostęp oraz automatyzacja procesów zwiększają ryzyko cyberataków.
Współczesne zagrożenia mają coraz bardziej zaawansowany charakter. Cyberprzestępcy wykorzystują wiedzę o systemach sterowania i narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. Ich celem nie jest już wyłącznie kradzież danych – coraz częściej dochodzi do sabotażu lub prób wymuszenia okupu.
Nowoczesne techniki ataków w środowisku OT
Phishing 2.0 – sprytna droga do sieci
Nowa generacja phishingu wykorzystuje analizę danych i modele AI do tworzenia przekonujących wiadomości przypominających wewnętrzną korespondencję firmową.
Przykład: inżynier SCADA dostaje e-mail od pozornego „dyrektora technicznego” z prośbą o zalogowanie się do systemu. Fałszywa strona przechwytuje dane uwierzytelniające.
Efekt: dostęp do sieci OT bez konieczności użycia exploitów.
Deepfake – sztuczna inteligencja w służbie manipulacji
Technologia deepfake umożliwia generowanie realistycznych głosów i wizerunków. W środowiskach przemysłowych może posłużyć do oszukania personelu.
Przykład: operator prowadzi rozmowę wideo z „serwisantem”, który instruuje go, by zmienił konfigurację urządzeń. Wideo jest całkowicie sztuczne.
Efekt: ingerencja w system i potencjalne otwarcie drogi do dalszego ataku.
Ransomware-as-a-Service – usługa przestępcza w subskrypcji
Model RaaS umożliwia atakującym wynajęcie gotowych narzędzi szyfrujących, co pozwala prowadzić kampanie bez wiedzy technicznej.
Przykład: sieć wodociągowa traci dostęp do systemów SCADA i HMI po instalacji rzekomej „aktualizacji oprogramowania”.
Efekt: zablokowanie działania infrastruktury i żądanie okupu.
Zero-day – wykorzystanie nieznanych luk
Luki „zero-day” w oprogramowaniu PLC czy HMI są wyjątkowo groźne.
Przykład: haker wykorzystuje nieznany błąd w firmware sterownika PLC, wykonując zdalnie złośliwy kod.
Efekt: pełna kontrola nad logiką sterowania bez ostrzeżenia systemów bezpieczeństwa.
Ukrywanie obecności w sieci OT
Living off the Land (LOLBins)
Napastnicy posługują się legalnymi narzędziami systemowymi (np. PowerShell, WMIC, certutil), by utrzymać się w sieci i przesyłać dane.
Efekt: trudność wykrycia ataku, ponieważ działania wyglądają jak normalna aktywność systemu.
Ataki na protokoły przemysłowe
Protokoły takie jak Modbus, DNP3 czy OPC DA często działają bez szyfrowania i autoryzacji.
Efekt: możliwa manipulacja ruchem sieciowym, a nawet sabotaż procesów technologicznych.
Man-in-the-Middle (MITM)
Tego typu atak polega na przechwytywaniu danych między elementami sieci OT.
Przykład: napastnik podmienia dane o poziomie wody w zbiorniku, przez co operator interpretuje sytuację błędnie.
Efekt: nieprawidłowe decyzje mogą prowadzić do awarii sprzętu.
IIoT jako punkt wejścia
Urządzenia Internetu Rzeczy dla przemysłu (np. czujniki czy kamery) często nie mają wystarczających zabezpieczeń.
Efekt: haker może przejąć kontrolę nad słabo zabezpieczonym urządzeniem i przedostać się do głównej sieci OT.
Jak przebiega atak – przykład z sektora wodociągowego
Ataki na infrastrukturę przemysłową zwykle przebiegają według modelu cyber kill chain:
- Rekonesans – identyfikacja dostawców, sprzętu i personelu.
- Uzbrojenie – stworzenie złośliwego kodu lub dokumentów.
- Dostarczenie – phishing, infekcja z nośnika USB lub fałszywa aktualizacja.
- Eksploatacja – wykorzystanie luk i błędów konfiguracji.
- Instalacja – osadzenie backdoora.
- Komunikacja C2 – ustanowienie kanału zdalnego sterowania.
- Realizacja celu – sabotaż procesów, szyfrowanie systemów lub ingerencja w parametry pracy.
Cyberbezpieczeństwo w systemach wodnych
Bezpieczeństwo OT w sektorze wodociągowym wymaga przemyślanej strategii. Kluczowe jest rozdzielenie sieci IT i OT, kontrola uprawnień, stały monitoring komunikacji oraz szkolenie personelu technicznego.
Cyberbezpieczeństwo nie jest już tylko tematem dla działu IT – stało się elementem codziennego utrzymania infrastruktury i gwarancją bezpieczeństwa dostaw.
Zapraszamy do skorzystania z usług firm JSW IT Systems w zakresie testów bezpieczeństwa oraz audytów cyberbezpieczeństwa
Materiał Partnera
